ابوالقاسم شاكر
50
تاريخ تشيع در ايران (فارسى)
ابوذر نيز مانند سلمان فارسى ، در تمام دوره خلفا ، در پيروى از على ( ع ) مىكوشيد و از چشمهء گواراى علم او بهره مىجست ، در راه حفظ ارزشهاى دينى و اجراى عدالت اسلامى از هيچ تلاشى دريغ نمىكرد و پيوسته فضايل و شايستگى اهل بيت پيامبر ( ص ) را متذكر مىشد . « 1 » البته در زمان دو خليفه اول ، به دليل فعاليت آنان براى گسترش كلمه توحيد و حفظ دستاوردها و ظواهر دستورهاى دينى ، مجالى براى ظهور او وجود نداشت ؛ زمان خليفه دوم ، به دليل نقل احاديث پيامبر ( ص ) توسط خليفه زندانى شد . « 2 » اما هنگامى كه خليفه سوم از اصول اسلامى ، كه در واقع اصول تشيع نيز به حساب مىآمد دور شد ، رجال برجسته شيعى مثل سلمان ، ابوذر و عمار ضمن نقل فضيلتهاى على ( ع ) ، بر خليفه و سرپيچى او از اصول معترض شدند . « 3 » ابوذر غفارى مىگفت : از پيامبر ( ص ) شنيدم كه فرمود : بعد از من ، به كتاب خدا و على ( ع ) رجوع كنيد . « 4 » او در كنار كعبه مىايستاد و فرياد مىزد : اى مردم ! هر كس مرا نمىشناسد ، من ابوذر غفارى هستم . از پيامبر ( ص ) شنيدم كه فرمود : اهل بيت من به كشتى نوح مىماند ؛ هر كس از آنان تخلف كند ، غرق مىشود . « 5 » ابوذر سعى داشت فضيلتهاى اهل بيت ( ع ) به ويژه على ( ع ) را در ميان نسل جوانى كه زمان پيامبر ( ص ) را درك نكرده بودند ، بيان كند ؛ بدين سبب ، عثمان او را به شدت از تماس با جوانان پرهيز مىداد . « 6 » 4 - 4 . مقداد بن عمرو « 7 » در حديثى از پيامبر اكرم ( ص ) نقل شده كه فرمود : خداوند متعال به من امر فرمود تا چهار نفر را دوست بدارم و خود نيز آنان را دوست دارد ؛ آنان عبارتاند از : على ، مقداد ، ابوذر و سلمان .
--> ( 1 ) . اختيار معرفة الرجال ، ج 1 ، ص 24 ؛ عبارت رجال كشى چنين است : هو الهاتف بفضائل امير المؤمنين ( ع ) . . . . ( 2 ) . المستدرك . . . ، للحاكم النيسابورى ، ج 1 ، ص 110 ؛ به نقل از : سيره پيشوايان ، ص 324 . ( 3 ) . أنساب الأشراف ، ج 11 ، ص 127 ؛ أصل الشيعة و أصولها ، ص 48 . ( 4 ) . اختيار معرفة الرجال ، ص 36 . ( 5 ) . تاريخ اليعقوبى ، ج 2 ، ص 171 . ( 6 ) . الطبقات الكبرى ، ج 2 ، ص 270 و 354 . ( 7 ) . مقداد جزء هفت مسلمانان اوليه است كه اسلام خود را آشكار نساخت . او دو بار هجرت كرد : هجرت به حبشه و هجرت به مدينه . در جنگ بدر و ديگر جنگهاى پيامبر ( ص ) او را يارى داد . بعد از رحلت پيامبر ( ص ) در فتوحات شام شركت كرد . بعد از فتح شام به مدينه برگشت و در جوار خانه حضرت على ( ع ) خانه گرفت و ملازم ركاب او شد و در سال 33 هجرى رحلت كرد و در قبرستان بقيع به خاك سپرده شد . ( السيرة النبوية ، ج 1 ، ص 348 ؛ أعيان الشيعه ، ج 1 ، ص 134 . براى مطالعه بيشتر ر . ك : محمدهادى امينى ، اصحاب الامام اميرالمؤمنين والرواة عنه ، ج 2 ، ص 558 ) .